Apocrita: Cynipidae

Galwespen

De familie bestaat uit drie subfamilies, waarvan alleen de Cynipinae in Europa voorkomen. De Cynipinae op hun beurt bestaan uit vier tribus: de primitieve Aulacideini, die gallen maken bij allerlei plantengeslachten, de Rhoditini, die gallen maken uitsluitend op roos, de enorme groep van de Cynipini, die gallen maken op eiken, en tenslotte de nogal heterogene groep van de Synergini, die leven als inquilinen bij andere Cynpipidae.

Bij veel Cynipini treedt generatie-wisseling op, waarbij een generatie van mannetje en wijfjes (meestal in het voorjaar) alterneert met een generatie die uitsluitend uit wijfjes bestaat (meestal later in het jaar, en ook overwinterend). De gallen, maar ook de volwassen insecten van beide generaties, zijn onderling sterk verschillend; ook verschillen de generaties vaak van waardplant. Het ontdekken van de relatie tussen de twee generaties is nog niet bij alle soorten gelukt. Recent onderzoek door Stone ea (2008a) heeft wel aangetoond dat het aantal Andricus-soorten met uitsluitende een agama generatie gering is, of misschien in het geheel niet bestaat.

De ontwikkeling van de gal wordt gestuurd door het speeksel van de galwesp-larve. Dat is een interessant verschil met de situatie bij zaagwespen (Tenthredinidae, het Pontania-complex), waar de galvorming tot stand komt door de ei-afzetting van het wijfje.

Het aantal parasitoïden en inquilinen dat wordt aangetroffen in cynipiden-gallen is duizelingwekkend; een eerste ingang in deze materie geeft de catalogus van Askew ea (2013a).

Gall wasps

The family consists of three subfamilies, of which only the Cynipinae do occur in Europe. The Cynipinae in turn consist of four tribes: the primitive Aulacideni, that cause galls on a wide variety of plant genera, the Rhoditini, that cause calls on Rosa, th very large group of the Cynipini, all gall causers on oak, and finally the rather heterogenous group of the Synergini, that live as inquilines of other Cynipidae.

In many Cynipini an alternation of generations does occur, in which a sexual generation of males and females (generally in spring) alternates with an asexual generation of only females (generally later in the season, also overwintering). The galls and the adult insects of the two generations are strongly different; often the two generations also have different hostplant. Discovering the relation between both generation has not yet succeeded for all species. However, recent work by Stone ao (2008a) has demonstrated that the number of Andricus species with only an agamous generations is small, or perhaps non-existing.

The development of the gall is steered by the saliva of the wasp larva. This forms an interesting contrast with the situation in sawflies (Tenthredinidae, the Pontania-complex), where gall formation is initiated by the oviposition of the female.

The number of parasitoids and inquilines that can be found in cynipid galls is staggering; an first introduction in this multitude is available in the catalogue by Askew ao (2013a).

literatuur:

references:

Askew, Melika, Pujade-Villar, Schönrogge, Stone & Nieves-Aldrey (2013a), Cook, Rokas, Pagel & Stone (2002a), Cook, Stone & Rowe (1997a), Gauld & Bolton (1988a), Graham, Stone, van der Ham & Brewer (2008a), Hellrigl (2012a), Liljeblad (2002a), Melika, Csóka & Pujade-Villar (2000a), Nieves-Aldrey (2001a), Pujade-Villar, Bellido, Segú & Melika (2001a), Rokas, Melika, Abe, Nieves-Aldrey, Cook & Stone (2003a), Stone, Atkinson, Rokas, Nieves-Aldrey, Melika, Ács, Csóka, Hayward, Bailey, Buckee & McVean (2008a), Stone & Cook (1998a), Stone, Schönrogge, Atkinson, Bellido & Pujade-Villar (2002a), Williams (2010a).

08/01/2017