Phytomyza vitalbae Kaltenbach, 1872

Diptera, Agromyzidae

Clematis vitalba, Amstelveen

Phytomyza vitalbae mine

Clematis vitalba, Amstelveen

onderzijde

Phytomyza vitalbae mine

lower surface

Clematis vitalba, België, prov. Namen, Phillippeville, Romedenne © Stéphane Claerebout. Raadselachtige mijn: het begin is duidelijk aan de linkerzijde, en het einde ligt bovenop de hoofdnerf, waar de larve de mijn heeft verlaten - maar hoe past de gang rechts in dat beeld??

Phytomyza vitalbae: mine on Clematis vitalba

Clematis vitalba, Belgium, prov. Namur, Phillippeville, Romedenne © Stéphane Claerebout. Puzzling mine: it clearly started at left, and ended above the midrib, where the exit slit is well visible; but how does the gallery at right fit into that picture??

mijn Het ei wordt afgezet aan de bladonderzijde. Na een onderzijdig begingangetje van enkele mm volgt een bovenzijdige gangmijn, die meestal met een kluwen aan de bladtop begint. Frass in lange parelsnoertjes langs de gangwanden. In vers materiaal primaire vraatlijnen zichtbaar. De larve verlaat de mijn voor de verpopping via een boogvormige snede in de onderepidermis. Aangetaste bladeren zijn vaak verfomfaaid. De voedingsprikjes zijn onderzijdig.

mine Oviposition in the leaf lower surface. After a short initial corridor of a few mm lengt the larva makes an upper-surface gallery that mostly begins with a dense knot in the leaf tip. Frass in ling pearl chains along the sides. In fresh material primary feeding lines are apparent. Pupation outside the mine; exit slit in the lower epidermis. The mine often causes the leaf to be malformed and wrinkled. Feeding punctures in the lower surface.

waardplanten: Ranunculaceae, monofaag

hostplants: Ranunculaceae, monophagous

Clematis alpina, flammula, heracleifolia, recta, vitalba.

fenologie Mijnen vanaf begin mei.

phenology Mines from early May.

BENELUX

BE waargenomen (De Bruyn & von Tschirnhaus, 1991a).

NE waargenomen (de Meijere, 1924a).

LUX waargenomen (Ellis: Kautenbach, Dudelange, Ahn).

BENELUX

BE rcorded (De Bruyn & von Tschirnhaus, 1991a).

NE recorded (de Meijere, 1924a).

LUX recorded (Ellis: Kautenbach, Dudelange, Ahn).

verspreiding binnen Europa Geheel Europa, uitgezonder de Balkan (Fauna Europaea, 2008).

distribution within Europe Entire Europe, except the Balkan Peninsula (Fauna Europaea, 2008).

opmerkingen Volgens Hering (1957a) is het begin van de mijn bovenzijdig, een kernmerk waaraan hij veel waarde hecht.(Waarschijnlijk negeerde hij daarbij de paar mm onmiddellijk na het ovipositielitteken.) Verscheidene malen worden echter populaties aangetroffen waar een paar cm van de mijn onderzijdig is. Mede door het frasspatroon doen deze mijnen denken aan die van Liriomyza bryoniae.

In Nieuw Zeeland geïntroduceerd ter bestrijding van de eveneens geïntroduceerde bosrank (Paynter ea, 2006a).

notes Hering (1957a) attaches much importance to the fact that the start of the mine is upper-surface. (He probably disregarded the first few mm just after oviposition.) However, several times I have found populations in which the first few cm actually were on the lower surface. In combination with the frass pattern these mines had a strong resemblance with those of Liriomyza bryoniae.

The species has been introduced in New Zealand in an attempt to control the, equally introduced, Traveller's Joy.

literatuur

references

Ahr (1966a), Beiger (1979a), Beuk (2002a), Bland (2001a), De Bruyn & von Tschirnhaus (1991a), Buhr (1932a, 1941b), Černý (2007a, 2011a), Černý & Merz (2005a, 2006a, 2007a), Černý & Vála (1999a), Drăghia (1967a, 1968a, 19171a), van Frankenhuyzen & Houtman (1972a), van Frankenhuyzen Houtman & Kabos (1982a), Griffiths (1956b), Hartig (1939a), Hering (1924a, 1932g, 1936b, 1955b, 1957a, 1967a), Huber (1969a), Kabos (1971a), Maček (1999a), Matošević, Pernek, Dubravac & Barić (2009a), de Meijere (1924a, 1926a, 1939a), Mihajlović, Spasić, Petanović & Mihajlović (1998a), Nowakowski (1954a), Pârvu (2005a), Paynter ao (2006a), Popescu-Gorj & Drăghia (1966a), Robbins (1991a), Skala & Zavřel (1945a), Sønderup (1949a), Spencer (1972a, 1976a), Starke (1942a), Starý (1930a), Süss & Moreschi (2003a), von Tschirnhaus (1999a), Ureche (2010a).

10/01/2017