Hieracium *, havikskruid

fam. Hieracium

1a kleine (< 1 cm), van boven roodachtige wrat, van onderen epidermale blaasmijn: Cystiphora sanguinea

1b vlekmijn => 2

1c mijn voldiep, larve met gechitiniseerde kop => 5

1d mijn onder- of bovenzijdig; larve een made => 8

1e gallen etc => 100

2a larve mineert vanuit een spinselbuis buitenop de plant => 3

2b larve mineert vanuit een transportabele zak => 4

3a verpopping in de mijn: Vulcaniella pomposella

3b verpoping extern: Scythris siccella

4a mondhoek 45-60°; zak slank: Coleophora trochilella

4b mondhoek 20°; zak ietwat buikig: Coleophora ramosella

5a larve geelbruin, zonder poten, mineert levenslang: Orthochaetes setiger

5b larve (donker)grijs, met borst- en buikpoten; oudere larven leven vrij tussen samengesponnen bladeren => 6

6a larve: pinacula kleurloos (wel is de basis van de setae zelf zwart): Cnephasia incertana

6b pinacula zwart => 7

7a larve: achter/onder de anus een chitineuze kam: Cnephasia asseclana

7b geen anale kam aanwezig: Cnephasia stephensiana

8a secundaire vraatlijnen duidelijk; mijn gecentreerd bovenop hoofdnerf: Trypeta immaculata

8b secundaire vraatlijnen afwezig => 9

9a mijn niet geassocieerd met de hoofdnerf => 10

9b mijn op of gedeeltelijk in de hoofdnerf, of schijnbaar op de hoofdnerf eindigend => 14

10a (langgerekte) primaire blaasmijn: Liriomyza hieracii & L. hieracivora

10b duidelijke gangmijn => 11

11a frass in geïsoleerde korrels => 12

11b frass in parelsnoertjes of sliertjes => 13

12a puparium in de mijn, in een meestal onderzijdige poppenwieg; gang niet opvallend lang: Chromatomyia cf. syngenesiae

12b verpopping buiten de mijn; mijn begint met opvallend lange onderzijdig gang: Phytomyza marginella

13a puparium in de mijn (in middennerf of bladsteel): Phytomyza rufescens

13b larve verlaat voor de verpopping de mijn via een boogvormige snede in de epidermis: Phytomyza erigerophila

14a frass in slierten in de gang; larve: kopskelet met twee naar achteren wijzende armen => 15

14b gangen vrijwel zonder frass; kopskelet met drie naar achteren wijzende armen => 16

15a zijtakken van de mijn slank, parallelrandig, relatief lang; verpopping buiten de mijn; larve: achterspiraculum 10-17 papillen: Liriomyza strigata

15b zijtakken van de mijn plomp, onregelmatig, relatief kort; verpopping in bladsteel of bladvoet; larve: achterspiraculum met > 20 papillen: Phytomyza rufescens

16a gang eindigt op de hoofdnerf, mijn daalt vandaar als schorsmijn af; puparium in de mijn, niet ver van de wortelhals: Ophiomyia curvipalpis

16b larve leeft in de hoofdnerf, en maakt van daar uit gangen in de bladschijf; frass geconcentreerd in de basis van de holle hoofdnerf, daar ook het puparium: Ophiomyia pulicaria

100a Nematoda => 101

100b Acari => 102

100c Coleoptera => 103

100e Diptera => 104

100f Hemiptera => 105

100d Hymenoptera => 106

100g roesten => 107

100h brandschimmels => 108

100i echte en valse meeldauwen => 109

100j andere veroorzakers => 110

101 - Nematoda

101a Anguinidae: Ditylenchus dipsaci

102 - Acari

102a Eriophyidae: Aceria longiseta, pilosellae; Eriophyes villificus

105 - Hemiptera

105a Aphididae: Aphis hieracii; Nasonovia compositellae, pilosellae

105b Asterolecaniidae: Planchonia arabidis

105c Triozidae: ? Craspedolepta flavipennis; Trioza proxima

107 - roesten

107a Pucciniaceae: Puccinia hieracii, piloselloidearum

108 - brandschimmels

108a Entylomataceae: Entyloma hieracii

109 - echte en valse meeldauwen

109a Erysiphaceae: Golovinomyces cichoracearum; Leveillula taurica; Podosphaera erigerontis-canadensis

109b Peronosporaceae: Bremia lactucae

110 - andere veroorzakers

110a Fungi, Albuginaceae: Pustula obtusata

110b Fungi, Synchytriaceae: Synchytrium aureum

110c Lepidoptera, Pterophoridae: Hellinsia didactylites

* Incl. Pilosella, dat tegenwoordig als een apart geslacht wordt beschouwd.

Niet opgenomen in de tabel: Coleophora pennella (voorkomen op deze waardplant niet zeker).

Hieracium, hawkweed

fam. Asteraceae

1a small upper-surface reddish wart (< 1 cm), an epidermal blotch below: Cystiphora sanguinea

1b fleck mine => 2

1c mine full depth; larva with chitinised head => 5

1d mine upper- or lower-surface; larva a maggot => 8

1e galls, etc => 100

2a larva mines from a silken tube attached to the plant => 3

2b larva mines from a portable case => 4

3a pupation within the mine: Vulcaniella pomposella

3b pupation external: Scythris siccella

4a mouth angle 45-60°; case slender: Coleophora trochilella

4b mouth angle 20°; case somewhat paunchy: Coleophora ramosella

5a larva yellowish brown, without feet, mines all its life: Orthochaetes setiger

5b larva (dark) grey, with thoracic feet and prolegs; older larvae live free among spun leaves => 6

6a larva: pinacula colourless (the bases of the setae themselves are black) : Cnephasia incertana

6b pinacula black => 7

7a larva: behind/below the anus a chitinous comb: Cnephasia asseclana

7b anal comb absent: Cnephasia stephensiana

8a secondary feeding lines conspicuous; mine centered above the midrib: Trypeta immaculata

8b no secondary feeding lines => 9

9a mine independent of the midrib => 10

9b mine on or (partly) in the midrib, or seemingly ending upon the midrib => 14

10a (elongated) primary blotch: Liriomyza hieracii & L. hieracivora

10b corridor => 11

11a frass in discrete grains => 12

11b frass in pearl chains or strings => 13

12a puparium in the mine in a, usually lower-surface, pupal chamber; mine not exceptionally long: Chromatomyia cf. syngenesiae

12b pupation outside the mine; mine starts with an unusually long lower-surface corridor: Phytomyza marginella

13a puparium in the mine (in midrib or petiole): Phytomyza rufescens

13b larva leaves the mine before pupation through a semicircular exit slit: Phytomyza erigerophila

14a corridors with frass in strings; larva: cephalic skeleton with two rearwards pointing arms => 15

14b corridors almost without frass; cephalic skeleton with three rearwards pointing arms => 16

15a side branches of the mine slender, parallel sided, relatively long; pupation outside the mine; larva: rear spiraculum with 10-17 papillae: Liriomyza strigata

15b side branches irregular, rather short; pupation in midrib or petiole; rear spiraculum with > 20 papillae: Phytomyza rufescens

16a corridor ends upon the midrib; from there the larva descends along the stem as a cortex miner; puparium in the stem, close to the root collar: Ophiomyia curvipalpis

16b larva lives within the hollow midrib, makes from there excursions into the lamina; frass is concentrated in the base of the hollow midrib; there also the pupation: Ophiomyia pulicaria

100a Nematoda => 101

100b Acari => 102

100c Coleoptera => 103

100e Diptera => 104

100f Hemiptera => 105

100d Hymenoptera => 106

100g rust fungi => 107

100h smut fungi => 108

100i powdery and downy mildews => 109

100j other causers => 110

101 - Nematoda

101a Anguinidae: Ditylenchus dipsaci

102 - Acari

102a Eriophyidae: Aceria longiseta, pilosellae; Eriophyes villificus

105 - Hemiptera

105a Aphididae: Aphis hieracii; Nasonovia compositellae, pilosellae

105b Asterolecaniidae: Planchonia arabidis

105c Triozidae: ? Craspedolepta flavipennis; Trioza proxima

107 - rust fungi

107a Pucciniaceae: Puccinia hieracii, piloselloidearum

108 - smut fungi

108a Entylomataceae: Entyloma hieracii

109 - powdery and downy mildews

109a Erysiphaceae: Golovinomyces cichoracearum; Leveillula taurica; Podosphaera erigerontis-canadensis

109b Peronosporaceae: Bremia lactucae

110 - other causers

110a Fungi, Albuginaceae: Pustula obtusata

110b Fungi, Synchytriaceae: Synchytrium aureum

110c Lepidoptera, Pterophoridae: Hellinsia didactylites

* Incl. Pilosella, that presently is considered a genus of its own.

Not included in the key: Coleophora pennella (occurrence on this hostplant not certain).

17/11/2016