Lamium *, dovenetel

fam. Lamiaceae

1a mijn boven- of onderzijdig; soms vraatlijnen zichtbaar; larve een made => 2

1b mijn voldiep; nooit vraatlijnen; larve met gechitiniseerde kop => 10

1c vlekmijn (lapjeszak) => 15

1d klein mijntje, niet veel groter dan het puparium dat zich erin bevindt: Hydrellia griseola

1e gallen etc => 100

2a gangmijn van begin tot eind => 3

2b blaasmijn, al dan niet voorafgegaan door een gang => 6

3a gang veervormig, hoofdas bovenop hoofdnerf: Liriomyza strigata

3b gang niet met hoofdnerf geassocieerd => 4

4a frass in sliertjes langs de gangwanden; larve verpopt buiten de mijn => 5

4b frass in geïsoleerde korrels; larve verpopt in de mijn: Chromatomyia horticola

5a de gang begint gewoonlijk onderzijdig, wordt daarna bovenzijdig (en vorm dat vaak een secundaire blaas); lave: achterspiraculum met 7-12 papillen: Liriomyza bryoniae

5b gang bovenzijdig, zelden een secundaire blaas vormend; achterspiraculum met 3 papillen: Liriomyza trifolii

6a blaasmijn zonder, of met een korte, brede, begingang => 7

6b blaasmijn voorafgegaan dooor een lange, smalle begingang (soms overlopen door de latere blaas, maar dan nog herkenbaar aan het frasspatroon) => 8

7a blaasmijn, geen verdere details beschreven; Zuid-Europa: Amauromyza balcanica

7b grote doorzichtige blaasmijn zonder, of met een korte, brede, begingang; vraatlijnen duidelijk; NW Europa: Agromyza flavipennis

8a in de begingang vormt de frass een brede groene middenband, met zeer fijne korreltjes langs de randen: Amauromyza labiatarum

8b frass in de gang als zwarte korrels of draadstukjes => 9

9a frass in de hele begingang in duidelijke draadstukjes, aan weerszijden langs de wand: Amauromyza lamii

9b frass in de begingang in kortere, slordig liggende draadstukjes; tegen het einde van de gang meer in korrels: Amauromyza morionella

10a mijn klein, van onbestemde vorm, vaak een aantal bijeen => 11

10b mijn een duidelijke gang => 14

11a larven hyalien-wittig, pootloos; mijnen niet geassocieerd met spinsel => 12

11b larven grijs, met borst- en buikpoten; vaak spinsel => 13

12a oudere larven leven vrij onder het blad: Phytosciara halterata

12b de larven mineren levenslang: Phytosciara macrotricha

13a larve: kop bleekbruin, prothoracale plaat niet gedifferentieerd: Prochoreutis myllerana (voorkomen op Lamium onzeker)

13b kop kastanjebruin, prothhoracale plaat glimmend bruinzwart met witte voorrand: Cnephasia incertana

14a larve pootloos; mijn begint in bladbasis, aanvankelijk in de vorm van enkele gangen, later meer blaasachtig: Orthochaetes insignis

14b larve met borstpoten; mijn niet nadrukkelijk in de bladbasis, sterk gewonden, vaak secundaire blaas: Apteropeda globosa & orbiculata

15a anale eind van de zak duidelijk naar beneden gekromd: Coleophora ballotella

15b anale eind van de zak, van opzij gezien, recht => 16

16a zak duidelijk zijdelings samgendrukt, vooral bij de top: Coleophora lineolea

16b zak weinig samengedrukt: Coleophora ochripennella

100a Nematoda => 101

100b Acari => 102

100c Coleoptera => 103

100e Diptera => 104

100f Hemiptera => 105

100d Hymenoptera => 106

100g roesten => 107

100h brandschimmels => 108

100i echte en valse meeldauwen => 109

100j andere veroorzakers => 110

101 - Nematoda

101a Anguinidae: Ditylenchus dipsaci

101b Heeroderidae: Heterodera cruciferae, schachtii, trifolii

101b Meloidogynidae: Meloidogyne hapla

102 - Acari

102a Eriophyidae: Aceria lamii

103 - Coleoptera

103a Curculionidae: Thamnurgus kaltenbachii

105 - Hemiptera

105a Aphididae: Aphis lamiorum; Cryptomyzus alboapicalis, ulmeri

107 - roesten

107a Pucciniaceae: Puccinia stipina, isiacae

108 - brandschimmels

108a Melanotaeniaceae: Melanotaenium jaapi

109 - echte en valse meeldauwen

109a Erysiphaceae: Golovinomyces orontii; Neoërysiphe galeopsidis

109b Peronosporaceae: Peronospora lamii

110 - andere veroorzakers

110a Fungi, Didymellaceae: Ascochyta lamiorum

110b Fungi, Mycosphaerellaceae: Ramularia lamiicola

110c Fungi, Synchytriaceae: Synchytrium aureum

* incl. Galeobdolon, Lamiastrum

Lamium *, dead-nettle

fam. Lamiaceae

1a mine upper- or lower-surface; feeding lines sometimes visible; larva a maggot => 2

1b mine full depth; never feeding lines; larva with chitinised head => 10

1c fleck mine (lobe case) => 15

1d small mine, not much larger than the puparium that it contains: Hydrellia griseola

1e galls, etc => 100

2a a gallery form begin to end => 3

2b blotch, may be preceded by a gallery => 6

3a gallery pinnately branched, main branch overlying the midrib: Liriomyza strigata

3b gallery not associated with the midrib => 4

4a frass in strings along the gallery sides; pupation outside the mine => 5

4b frass in discrete grains; pupation in the mine in a, usually lower-surface, pupal chamber: Chromatomyia horticola

5a the gallery usually starts lower-surface, later becoming upper-surface (and then often forming a secondary blotch); larva: rear spiraculum with 7-12 papillae: Liriomyza bryoniae

5b gallery upper-surface, only rarely forming a secondary blotch; rear spiraculum with 3 papillae: Liriomyza trifolii

6a blotch without, or with only a short, broad, preceding gallery => 7

6b blotch preceded by a long, narrow gallery (sometimes overrun by the later blotch, but then still recognisable in the frass pattern) => 8

7a blotch, no more details given; southern Europe: Amauromyza balcanica

7b large transparant blotch without, or with only a short, broad, preceding gallery; feeding lines conspicuous; NW Europe: Agromyza flavipennis

8a frass in the gallery part in a broad green central band, with tiny black granules at either side: Amauromyza labiatarum

8b frass in the gallery in black grains or thread fragments => 9

9a frass in the entire gallery as neat thread fragments, alternating along the sides: Amauromyza lamii

9b frass in the gallery in shorter, untidily arranged thread fragments; towards the end more in grains: Amauromyza morionella

10a mine small, of indefinite shape, often several together => 11

10b mine a definite gallery => 14

11a larvae whitish-hyaline, apodous; mine not associated with spinning => 12

11b larve grey, with feet and prolegs; spinning often visible => 13

12a older larvae live free under the leaf: Phytosciara halterata

12b the larvae mine all their life: Phytosciara macrotricha

13a larva: head pale brownish; prothoracic plate not differentiated: Prochoreutis myllerana (occurrence on Lamium uncertain)

13b head chestnut, prothoracic plate shining blackish brown with a broad wide anterior margin: Cnephasia incertana

14a larva without feet; mine begins in the leaf base, initially some gallerys, later more blotchy: Orthochaetes insignis

14b larva with thoracal feet; mine not bound the the leaf base, more densely wound, often a secondary blotch: Apteropeda globosa & orbiculata

15a anal end of the case clearly curved downwards: Coleophora ballotella

15b anal end, seen from the side, straight => 16

16a case flattened, especially near the tip: Coleophora lineolea

16b case hardly flattened: Coleophora ochripennella

100a Nematoda => 101

100b Acari => 102

100c Coleoptera => 103

100e Diptera => 104

100f Hemiptera => 105

100d Hymenoptera => 106

100g rust fungi => 107

100h smut fungi => 108

100i powdery and downy mildews => 109

100j other causers => 110

101 - Nematoda

101a Anguinidae: Ditylenchus dipsaci

101b Heeroderidae: Heterodera cruciferae, schachtii, trifolii

101c Meloidogynidae: Meloidogyne hapla

102 - Acari

102a Eriophyidae: Aceria lamii

103 - Coleoptera

103a Curculionidae: Thamnurgus kaltenbachii

105 - Hemiptera

105a Aphididae: Aphis lamiorum; Cryptomyzus alboapicalis, ulmeri

107 - rust fungi

107a Pucciniaceae: Puccinia stipina, isiacae

108 - smut fungi

108a Melanotaeniaceae: Melanotaenium jaapi

109 - powdery and downy mildews

109a Erysiphaceae: ; Golovinomyces orontiiNeoërysiphe galeopsidis

109b Peronosporaceae: Peronospora lamii

110 - other causers

110a Fungi, Didymellaceae: Ascochyta lamiorum

110b Fungi, Mycosphaerellaceae: Ramularia lamiicola

110c Fungi, Synchytriaceae: Synchytrium aureum

* incl. Galeobdolon, Lamiastrum

21/02/2017