Ulmus, iep

fam. Ulmaceae

1a gangmijn => 2

1b blaasmijn => 8

1c vouwmijn => 13

1d vlekmijn => 16

1e mijn eindigt in een ovale uitsnede => 18

1f gallen etc => 100

2a gang < 15 mm lang, met relatief lange larvenkamer => 3

2b gang langer, larvenkamer korter => 5

3a gang naar verhouding breed => 4

3b gang uitgesproken slank => 5

4a gang volgt hoofd- en/of zijnerf, onvertakt; frass merendeels gangbreed: Bucculatrix ulmifoliae

4b gang slingert vrij door het blad, met 2-4 korte, frass-vrije zijtakjes; frass in centrale lijn, aan weerszijden een heldere zoom vrijlatend: Bucculatrix albedinella **

5a mijn zeer compact, gang sterk gewonden => 6

5b gang slingert los door blad, of volgt een nerf of de bladrand => 7

6a larve geel; begin van de gang in een dichte spiraal: Stigmella lemniscella

6b larve heldergroen: begin van de gang in een aantal zigzzaggende lussen: Stigmella viscerella

7a larve verlaat de mijn aan de bladbovenzijde; in eerste deel van de gang ligt de frass breed verspreid: Stigmella lemniscella

7b larve verlaat de mijn aan de bladonderzijde; in eerste deel van de gang frass in een smalle lijn: Stigmella ulmivora

8a op de plek van de ovipositie (meestal de bladtop) een glimmend zwart druppeltje verhard secreet: Trachys minutus

8b niet zo'n druppeltje => 9

9a ovipositie aan onderzijde van hoofd- of zijnerf, daar een litteken achterlatend; vandaar een aanvankelijk smalle, later breder wordende gang naar de bladrand; bij oude mijnen kan de gang inscheuren => 10

9b geen ovipositielitteken; mijn zonder begingang => 11

10a mijn in mei-juni; ovipositie meestal in hoofdnerf: Orchestes alni

10b mijn in juli-augustus; ovipositie meestal in een zijnerf: Orchestes betuleti

11a blaasmijn met meestal verscheidene hardrose larven; onder de mijn een los spinsel, waarin frasskorrels hangen: Atemelia torquatella

11b blaasmijn met 1 wittige larve; geen spinsel onder de mijn => 12

12a op Ulmus laevis en minor; mijn begint meestal aan de bladrand: Fenusa altenhoferi

12b op Ulmus glabra; mijn begint altijd in het centrum van het blad: Fenusa ulmi

13a pop in een heel ijle cocon => 14

13b pop in een stevige, perkamentachtige, cocon => 15

14a cremaster met vrij zwakke doorns; het buitenste paar haakvormig teruggebogen: Phyllonorycter agilella

14b cremasterdoorns zeer zwak; buitenste paar niet teruggebogen: Phyllonorycter acaciella

15a mijn kort, rondachtig tot ovaal; pop donkerbruin, in een groenige cocon: Phyllonorycter schreberella

15b mijn lang, buisvormig tussen twee nerven; pop lichtbruin, cocon bruin: Phyllonorycter tristrigella

16a lapjeszak: Coleophora violacea

16b samengestelde bladzak: Coleophora serratella (jeugdzak)

16c buisvormige bladzak: Coleophora serratella (tweede zak)

16d spatelvormige bladzak => 17

17a zak van de volgroeide larve 9-11.5 mm: Coleophora limosipennella

17b zak van de volgroeide larve 5-6 mm: Coleophora badiipennella

18a uit een openingetje in het eerste begin van de mijn (meestal in een nerfoksel) wordt veel frass uitgeworpen: Coleophora limosipennella (jeugdmijn)

18b frass blijft in de mijn: Coleophora badiipennella (jeugdmijn)

100a Nematoda => 101

100b Acari => 102

100c Coleoptera => 103

100e Diptera => 104

100f Hemiptera => 105

100d Hymenoptera => 106

100g roesten => 107

100h brandschimmels => 108

100i echte en valse meeldauwen => 109

100j andere veroorzakers => 110

101 - Nematoda

101a Meloidogynidae: Meloidogyne arenaria

102 - Acari

102a Diptilomiopidae: Rhinophytoptus concinnus ypsilophorus

102b Eriophyidae: Aceria campestricola, multistriata, ulmi; ? on Ulmus spec.

103 - Coleoptera

103a Cerambycidae: Oberea linearis

103b Curculionidae: Anthonomus ulmi

109 - echte en valse meeldauwen

109a Erysiphaceae: Erysiphe kenjiana, ulmi var. ulmi, ulmi var. ulmi-foliaceae; Phyllactinia nivea

110 - andere veroorzakers

110a Fungi, Capnodiales: Cladosporium hypophyllum

110b Fungi, Gnomoniaceae: Apiognomonia errabunda

110c Fungi, Mycosphaerellaceae: Mycosphaerella ulmi

110d Fungi, Synchytriaceae: Synchytrium aureum

110e Fungi, Taphrinaceae: Taphrina ulmi

110f Plantae, Santalaceae: Viscum album

** Een zeer enkele maal kan een Stigmella pathologisch gedrag vertonen dat hier aan doet denken: zie "pseudo-Bucculatrix"

Niet in de tabel opgenomen: Apterona gracilis; Ectoedemia preisseckeri; Orchestes quedenfeldtii; Stigmella ulmiphaga.

Ulmus, elm

fam. Ulmaceae

1a corridor mine => 2

1b blotch mine => 8

1c tentiform mine => 13

1d fleck mine => 16

1e mine ends in an oval excision => 18

1c galls, etc => 100

2a corridor < 15 mm; larva chamber relatively long => 3

2b corridor > 15 mm; larva chamber relatively shorter => 5

3a corridor proportionally broad => 4

3b corridor quite slender => 5

4a corridor follows midrib and/or a thick lateral vein, unbranched; most of the corridor completely filled with frass: Bucculatrix ulmifoliae

4b corridor winding freely, with 2-4 short, frass-free side branches; frass in a central line, leaving a clear zone at either side: Bucculatrix albedinella **

5a mine very compact, corridor densely wound => 6

5b corridor in wide loops, or following a vein or the leaf margin => 7

6a larva yellow; start of corridor a dense spiral: Stigmella lemniscella

6b larva bright green; start of corridor in a number of zigzagging loops: Stigmella viscerella

7a exit slit at upper surface; frass in first part of the corridor broadly dispersed Stigmella lemniscella

7b exit slit at lower surface; frass in first part of the corridor in a narrow line: Stigmella ulmivora

8a oviposition site (generally the leaf tip) covered with a shining black drop of hardened secretion: Trachys minutus

8b no such drop => 9

9a ovipsition in the underside of the midrib of a thick lateral vein, leaving a clear scar; from there an initially narrow, later quite broad corridor running towards the leaf margin; older mines easily tearing in => 10

9b no oviposition scar, no initial corridor => 11

10a mine in May-June; oviposition generally in the midrib: Orchestes alni

10b mine in July-August; oviposition generally in a lateral vein: Orchestes betuleti

11a blotch containing generally several pink larvae; under the mine a loose spinning, in which grains of frass are hanging: Atemelia torquatella

11b blotch with 1 whitish larvae; no spinning under the mine => 12

12a on Ulmus laevis and minor; mine usually starts at the leaf magin: Fenusa altenhoferi

12b on Ulmus glabra; mine always starts in the centre of the leaf: Fenusa ulmi

13a pupa in a flimsy cocoon => 14

13b pupa in a tough, almost parchmentaceous, cocoon => 15

14a cremaster spines rather weak, outer pair bent bsckwards: Phyllonorycter agilella

14b cremaster spines very weak, out pair not bent backwrds: Phyllonorycter acaciella

15a mine short, round or oval; pupa dark brown in a greenish cocoon: Phyllonorycter schreberella

15b mine long, tube-like, between two veins; pupa light brown in a brown cocoon: Phyllonorycter tristrigella

16a lobe case: Coleophora violacea

16b composite leaf case: Coleophora serratella (youth case)

16c tubular leaf case: Coleophora serratella (final case)

16d spatulate leaf case => 17

17a case of full grown larva 9-11.5 mm: Coleophora limosipennella

17b case finally 5-6 mm: Coleophora badiipennella

18a much frass is expelled from an opening at the very beginning of the mine (mostly in a vein axil): Coleophora limosipennella (youth mine)

18b frass remains in the mine: Coleophora badiipennella (youth mine)

100a Nematoda => 101

100b Acari => 102

100c Coleoptera => 103

100e Diptera => 104

100f Hemiptera => 105

100d Hymenoptera => 106

100g rust fungi => 107

100h smut fungi => 108

100i powdery and downy mildews => 109

100j other causers => 110

101 - Nematoda

101a Meloidogynidae: Meloidogyne arenaria

102 - Acari

102a Diptilomiopidae: Rhinophytoptus concinnus ypsilophorus

102b Eriophyidae: Aceria campestricola, multistriata, ulmi; ? on Ulmus spec.

103 - Coleoptera

103a Cerambycidae: Oberea linearis

103b Curculionidae: Anthonomus ulmi

109 - powdery and downy mildews

109a Erysiphaceae: Erysiphe kenjiana, ulmi var. ulmi, ulmi var. ulmi-foliaceae; Phyllactinia nivea

110 - other causers

110a Fungi, Capnodiales: Cladosporium hypophyllum

110b Fungi, Gnomoniaceae: Apiognomonia errabunda

110c Fungi, Mycosphaerellaceae: Mycosphaerella ulmi

110d Fungi, Synchytriaceae: Synchytrium aureum

110e Fungi, Taphrinaceae: Taphrina ulmi

110f Plantae, Santalaceae: Viscum album

** Very occasionally a Stigmella can show a pathological behaviour that resembles this: "pseudo-Bucculatrix"

Not included in the key: Apterona gracilis; Ectoedemia preisseckeri; Orchestes quedenfeldtii; Stigmella ulmiphaga.

04/05/2017