Neuroterus quercusbaccarum (Linnaeus, 1758)

lensgalwesp

op Quercus robur, agame generatie

Neuroterus quercusbaccarum gall

Quercus robur, Duin en Kruidberg: volgroeide gal, bladonderzijde

Neuroterus quercusbaccarum galls

groepje wat jongere gallen

Neuroterus quercusbaccarum galls

zelfde groepje, bladbovenzijde (doorvallend licht)

sterharen op het oppervlak van een volgroeide gal

heel jong galletje

Neuroterus quercusbaccarum: gall on Quercus petraea

Quercus petraea, Hongarije, Kimle, 12.viii.2017 © László Érsek: doorsnede

Neuroterus quercusbaccarum: gall on Quercus petraea

Quercus petraea, Hongarije, Budapest, Hűvösvölgy, 17.ix.2018 © László Érsek

Neuroterus quercusbaccarum: gall on Quercus petraea

van opzij

Neuroterus quercusbaccarum: gall on Quercus petraea

aangesneden

Neuroterus quercusbaccarum: gall on Quercus petraea

larve in de gal

Neuroterus quercusbaccarum: larva

larve

gal

De gall is met een kort, centraal steeltje aan het blad bevestigd. Gallen van juli tot october, rijp in augustus.

Neuroterus quercusbaccarum: hibernated gall

België, prov. Namen, Beauraing, RN Rend Peine © Stéphane Claerebout: de larve overwintert in de afgevallen gal; foto is genomen in april

Neuroterus quercusbaccarum: hibernated gall

onderzijde

waardplanten

Fagaceae, monofaag

Quercus canariensis, cerris, congesta, dalechampii, frainetto, x haynaldiana, infectoria & subsp. veneris, lusitanica, macranthera, petraea & subsp. pinnatiloba, pubescens, robur & subsp. pedunculiflora, trijana.


op Quercus robur, sexuele generatie

Neuroterus quercusbaccarum FM

Quercus robur, Nieuwendam: jonge gal in een meeldraadkatje

Neuroterus quercusbaccarum: sexual generation gall

Quercus robur, Biddinghuizen, Spijk- en Bremerbergbos © Hans Jonkman

Neuroterus quercusbaccarum FM gall

Quercus robur, Enter © Arnold Grosscurt

Neuroterus quercusbaccarum FMNeuroterus quercusbaccarum FM

Quercus robur, Dwingelderveld; de besjesgallen van de sexuele generatie worden ook wel aan bladeren gevormd; ze zijn breed aangehecht aan het blad.

Neuroterus quercusbaccarumNeuroterus quercusbaccarum

De “besjes” vallen op de grond; als ze worden geopend blijken de poppen al ver ontwikkeld, of zelfs al uitgekomen (begin mei).

Het imago verlaat de gal via een klein gaatje (links); rechts een geparasiteerde pop

Neuroterus quercusbaccarum FM gall on Quercus robur

Quercus robur, Tynaarloo © Arnold Grosscurt: nog eens de blad-bewonende vorm van de besjesgal; aan de bovenzijde van het blad is duidelijk te zien dat de gal breed is aangehecht.

Neuroterus quercusbaccarum FM gall on Quercus robur

de gal van onderen gezien

Neuroterus quercusbaccarum FM gall on Quercus robur

verticale doorsnede: één galkamer

gal

Gladde, sappige, 4-8 mm grote op bessen gelijkende gallen aan de mannelijke katjes, vaak verscheidene bijeen. Minder vaak op de bladeren, hoofdzakelijk aan de onderzijde met een doorschijnende zwelling aan de bovenzijde. Er is geen echte binnengal. Gallen on mei-juni. Rijpe gallen verbruinen en vallen op de grond en vormen daar soms een dicht tapijt. Geparasiteerde gallen verbruinen later en blijven langer aan de boom.

waardplanten

Fagaceae, monofaag

Quercus cerris, frainetto, infectoria & subsp. veneris, petraea, pubescens, robur.

synoniemen

Neuroterus baccarum Blanchard, 1849; N. histrio Kieffer, 1901; N. intermedius Tavares, 1916; N. lenticularis Olivier, 1781; N. quercusbaccarum hispanicus Tavares, 1916.

inquilinen

Bij de agame generatie leven in de ruimte tussen de gal en het blad niet zelden de inquiline larven van de galmug Parallelodiplosis galliperda. Voorts Synergus gallaepomiformis, pallipes.

literatuur

Abras, Fassotte, Chandelier & Cavelier (2008a), Béguinot (2001c, 2002a,d,e,f,g,h, 2003a,b, 2005a, 2006a,c, 2007b, 2012a), Bellmann (2012a), Blanes-Dalmau, Caballero-López & Pujade-Villar (2017a), Buhr (1965a), Cerasa (2015a), Chinery (2011a), Cogolludo (1921a), Coulianos & Holmåsen (1991a), Dauphin & Aniotsbehere (1997a), Deckert & Deckert (2016a), Dietrich (2016a), Eady & Quinlan (1963a), Ecott (2012a), Flügel (2016a), Groom (2011a), Hellrigl (2009a, 2010a), Hellrigl & Bodur (2015a), Houard (1908a), Ilie & Marinescu (2011a), Kampichler & Teschner (2002a), Katılmış & Kıyak (2008a), Kollár (2007a, 2011a), Koops (2013a), Kwast (2012a, 2014a), Lambinon, Carbonnelle & Claerebout (2015a), Lambinon & Romain (2009a), Lambinon, Schneider & Chevin (2003a), Lehmann & Hannover (2016a), Marković (2014a, 2015a), Melika (2006a), Melika, Csóka & Pujade-Villar (2000a), Mete & Demirsoy (2012a), Nieves-Aldrey (1998a, 2001a), Nieves-Aldrey, Gómez, Hernández Nieves & Lobo (2006a), Pellizzari (2010a), Pujade-Villar (2005b), Redfern & Shirley (2011a), Roques, Cleary, Matsiakh & Eschem (2017a), Roskam (2009a), Shachar, Melika, Inbar & Dorchin (2018a), Stănescu (2009a), Sylvén (1960a), Tomasi (2012a, 2014a), Vilarrubia Garet (1956a), Williams (2010a).

mod 4.iv.2019