Plantparasieten van Europa

bladmineerders, gallen en schimmels

Coleophora flavipennella

Coleophora flavipennella (Duponchel, 1843)

donkere eikenkokermot

Coleophora flavipennella case

Quercus robur, Luxemburg, Kautenbach

zak

Lichtbruine, driekleppige, buisvormige zijden zak van ca 7 mm met een mondhoek van ca 45°. De jeugdzak is een nog geen 5 mm lange schedezak.

Onmiddellijk nadat hij het ei heeft verlaten maakt de larve een blaasmijntje van ongeveer 1.7 x 0.7 mm, en snijdt hieruit bladzakje. Later wordt dit met spinsel vergroot. Geen andere eikenmineerder maakt zo’n mijntje, en de aanwezigheid ervan, in het najaar en in combinatie met vlekmijnen, is een goede indicatie voor flavipennella.

Het bladfragmentje blijft deel uitmaken van de zak. Bij de volgroeide zak zit het midden-achter. Het is niet makkelijk terug te vinden omdat het verweerd en verkleurd is, en met spinsel en detritus bedekt kan zijn. Maar áls het te zien is, is dit het enige kenmerk dat de zak onderscheidt van C. lutipennella, die op dezelfde waardplant voorkomt. (De larve levert nog een ander verschilkenmerk.)
De jeugdzak, < 5 mm, is een pistoolzak (van Roosmalen & Doorenweerd).

waardplanten

Fagaceae, oligofaag (?)

Castanea sativa; Quercus petraea, pubescens, robur & subsp. pedunculiflora, rubra.

van Roosmalen & Doorenweerd vonden jeugdzakken (maar geen volgroeide zakken) op Fragaria vesca.

fenologie

Volgroeide larven in mei (Emmet ea, 1996a).

BENELUX

BE waargenomen (Phegea, 2010).

NE waargenomen (Kuchlein & de Vos, 1999a; Microlepidoptera.nl, 2010).

LUX waargenomen (Fauna Europaea, 2010).

verspreiding binnen Europa

Geheel Europa, maar niet of schaars in het Middellandse Zee-gebied (Fauna Europaea, 2010).

larve

De sclerietjes op de mesothorax zijn wigvormig; bij lutipennella zijn ze rondachtig (Emmet ea).

parasitoïden, predatoren

Sceptrothelys deione.

opmerkingen

In alle stadia lastig te onderscheiden van C. lutipennella en daarmee vaak verward.

literatuur

Baldizzone (1979a,b, 1984a, 2004a), Baldizzone & scalercio (2018a), Drăghia (1968b), Emmet, Langmaid, Bland ao (1996a), Goodey (1992a), Hering (1930b, 1934a, 1957a), Huemer (2012a), Huemer & Erlebach (2003a), Ivinskis & Savenkov (1991a), Kasy (1987a), Klimesch (1942a), Kollár & Hrubík (2009a), Kuchlein & Donner (1993), Kuchlein & de Vos (1999a), Leutsch (2011a), Michaelis (1983a), Nel (1992b), Patzak (1974a), Razowski (1990a), Robbins (1991a), van Roosmalen & Doorenweerd (2015a), Schütze (1931a), Sefrová (2005a), Sønderup (1949a), Suire (1961a), Szőcs (1977a), Toll (1952a, 1962a, 1981a), Wieser & Huemer (1999a).

Laatste bewerking 25.vi.2022